Obłączki

[subzero]

Jednak zapytałem AI.

Tak, da się zmierzyć. I od razu druga część - nie, nie jest to trwałe wysycenie na lata, ale też nie znika w 2 dni.

### 1. Czy da się sprawdzić niedobór GLA / DGLA?

Da się, ale to nie jest badanie jak witamina D gdzie masz jedną wartość i normę. Robi się **profil kwasów tłuszczowych**.

Najbardziej sensowny jest profil z **krwi pełnej włośniczkowej lub z błon erytrocytów**. Dlaczego?

* **osocze** = co jadłeś ostatnie dni
* **erytrocyty / krew pełna** = co wbudowało się w błony w ostatnie 2-3 miesiące, bo erytrocyt żyje ok. 120 dni. To jest najbliższe temu, co masz w skórze, w gruczołach łojowych.

Co się oznacza:
* **LA (C18:2 n-6)** - substrat
* **GLA (C18:3 n-6) - gamma-linolenowy**
* **DGLA (C20:3 n-6) - dihomo-gamma-linolenowy**
* **AA (C20:4 n-6) - arachidonowy**

I liczy się stosunki, które pokazują enzymy:
* DGLA / LA = orientacyjna aktywność delta-6-desaturazy (D6D) + elongazy
* AA / DGLA = aktywność delta-5-desaturazy (D5D)

Jeśli masz dużo LA, niski GLA i niski DGLA - klasyczny blok D6D. A blokują ją: niedobór cynku, magnezu, B6, insulinooporność, wysoka glikemia, alkohol, wiek, i bardzo częste polimorfizmy FADS1/FADS2.

**Gdzie w Polsce?**

W praktyce to jedno badanie, tylko pod różnymi nazwami:

* **DIAGNOSTYKA - Omega Test (kod 3919)** - robią dokładnie GLA i DGLA w krwi pełnej metodą chromatografii gazowej, plus omega-3, trans, AA/EPA itd. Cena ok. 570-600 zł, czas 25-32 dni.
* ALAB / Synevo / Instytut Mikroekologii - szukaj jako "profil kwasów tłuszczowych omega-3/6", "Fatty Acid Profile", NORSAN HS-Omega-3 Index - upewnij się że w rozpisce jest GLA i DGLA.

Interpretacja: nie ma oficjalnego "niedoboru GLA < X". Patrzy się czy jesteś w dolnym kwartylu dla populacji + jakie masz proporcje. To warto omówić z dietetykiem klinicznym lub lekarzem, który zajmuje się lipidomiką.

Dlaczego u Ciebie miesiąc-dwa wiesiołka / ogórecznika nie usunął ŁZS?

Bo ŁZS to nie jest choroba z niedoboru GLA. To jest: nadreaktywność na drożdżaki Malassezia + nadprodukcja / zły skład sebum + nieszczelna bariera. GLA może poprawić barierę i dostarczyć substrat do przeciwzapalnej PGE1 i 15-HETrE, ale nie zabija Malassezii. I miesiąc to za krótko - naskórek wymienia się 28-40 dni, gruczoły łojowe wolniej, a żeby zmienić skład łoju i błon w skórze potrzeba w badaniach 3-6 miesięcy.

### 2. Czy suplementacja daje trwały efekt?

Połowa tak, połowa nie.

Mechanizm jest taki:

1. Bierzesz GLA -> elongaza robi z tego DGLA -> DGLA wbudowuje się w fosfolipidy błon komórkowych (w skórze, w limfocytach, w erytrocytach).
2. Kiedy jest stan zapalny, fosfolipaza A2 wycina DGLA z błony i dopiero wtedy COX i LOX robią z niego na żądanie **PGE1 i 15-HETrE** - przeciwzapalne, przeciwświądowe, hamujące produkcję łoju.

Same prostaglandyny nie są magazynowane. Magazynowany jest tylko substrat w błonie.

Czyli:
* **Tak, jest efekt bufora** - jak wysycisz błony, to przez tygodnie a nawet 2-4 miesiące po odstawieniu masz jeszcze podwyższony poziom DGLA w erytrocytach. W badaniach nad wiesiołkiem szczyt w erytrocytach jest po 8-12 tygodniach, a powrót do baseline 12-16 tygodni po odstawieniu.
* **Nie, nie jest to trwała zmiana chemii**. Błony są dynamiczne. Kwasy są cały czas wyciągane, spalane w beta-oksydacji lub przekształcane dalej w AA. Jeśli wrócisz do diety która blokuje D6D (dużo oleju słonecznikowego, mało cynku/magnezu, dużo alkoholu, wysoka insulina), Twój profil wróci do starego fenotypu wyznaczonego przez geny + dietę.

Inaczej mówiąc - to nie jest jak naprawa mutacji, tylko jak poziom wody w zbiorniku. Dopóki dolewasz i nie masz dziury w dnie (blokery D6D), poziom jest wysoki. Przestaniesz dolewać, opadnie.

Co robi różnicę żeby suplementacja w ogóle zadziałała:

* branie z posiłkiem zawierającym trochę tłuszczu
* zadbanie o kofaktory D6D: cynk, magnez, B6, wit. C
* nie zalewanie się omega-6 LA z oleju słonecznikowego / sojowego - konkuruje o te same enzymy
* kontrola glikemii - insulina hamuje D6D
* u części osób ma sens dodatek małego EPA (rybi), żeby DGLA nie szło za mocno w stronę AA

Jeśli chcesz podejść do tego systematycznie: zrób Omega Test, odstaw na 2 tygodnie mocny alkohol i suplementy i idź na badanie, potem ewentualnie 3 miesiące interwencji i powtórka. I równolegle lecz ŁZS standardowo - dermatolog, szampony z ketokonazolem/cyklopiroksem, bariera.

Masz wyniki tego profilu albo pamiętasz jaki olej i dawkę brałeś? Mogę pomóc zinterpretować co mogło nie zagrać.