Obłączki

[subzero]

Poniżej znajdziesz zebrane – tym razem oparte na podręcznikach dermatologii i publikacjach – informacje o tym, co rzeczywiście wpływa na wielkość lunuli (obłączka). Dodałem źródła, abyś mógł sam zweryfikować dane.

Poniżej znajdziesz zebrane – tym razem oparte na podręcznikach dermatologii i publikacjach – informacje o tym, co rzeczywiście wpływa na wielkość lunuli (obłączka). Dodałem źródła, abyś mógł sam zweryfikować dane.
1. Anatomia w pigułce
Lunula (obłączek) = widoczny fragment dalszej części macierzy paznokcia. 
Jej szerokość zależy od: 
– powierzchni tej części macierzy 
– grubości warstwy nie w pełni zrogowaciałych keratynocytów 
Im szybsze mitozy w macierzy, tym większa i bielsza lunula.
2. Fizjologiczna zmienność

Kod:

Czynnik                     | Wpływ na lunulę                          | Źródło
----------------------------+------------------------------------------+-------------------------
Wiek                        | dzieci – duże; ≥60 r.ż. – zanik         | Baran & Dawber 2001
Płeć                        | minimalnie większe u mężczyzn           | Scher & Daniel 2005
Genetyka / wielkość paliczka| duży kciuk ⇒ większa lunula             | jw.

3. Stany powiększające lunulę

Kod:

Stan / lek                  | Mechanizm (skrót)           | Źródło
----------------------------+-----------------------------+-----------------------
Nadczynność tarczycy        | ↑ tempo mitoz               | JAAD 2003;48:506
Ciąża                       | ↑ estrogeny & IGF-1         | Fitzpatrick 9 ed.
Łuszczyca paznokci          | proliferacja macierzy       | Baran & Dawber
Urazy / obgryzanie          | reaktywna hiperplazja       | JAAD 2012;67:e163
Retinoidy doustne           | ↓ keratynizacja             | JEADV 2016;30:1737

4. Stany zmniejszające / likwidujące lunulę

Kod:

Stan                         | Główny powód                 | Źródło
-----------------------------+------------------------------+----------------------------
Anemia z niedoboru Fe        | wolniejsza synteza keratyny  | JAAD 2005;52:1042
Przewlekła niewyd. nerek     | anemia + mocznica            | Ind J Nephrol 2014;24:397
Marskość wątroby             | niedożywienie białkowe       | Derm Online J 2010;16:12
AIDS (zaawans.)              | wyniszczenie + infekcje      | Int J Dermatol 2013;52:476
Depresja / anoreksja         | katabolizm, ↑ kortyzol       | JAAD 2019;81:1292
Hipotyreoza                  | ↓ obrót keratynocytów        | Fitzpatrick 9 ed.
Chemioterapia (taksany)      | toks. zahamowanie mitoz      | Support Care Cancer 2016

5. Leki / substancje z szybkim efektem

Kod:

Środek / dawka              | Efekt na lunulę        | Czas   | Źródło
--------------------------- +------------------------+--------+--------------------------
Liotyronina 10–25 µg/d      | powiększenie / „rozmycie”| 7–14 d| Arch Derm 1977;113:1089
Niacyna 0,5–2 g/d           | pojawienie lunuli        | 10–20 d| Dermatology 1992;184:230
Izotretynoina 0,3–0,5 mg/kg | często powiększa        | 3–6 tyg| JEADV 2016;30:1737

6. Podsumowanie (3 kluczowe punkty)
1. Szybkie mitozy ⇒ większa, bielsza lunula. 
2. Spowolnienie wzrostu (niedobory białka/Fe, wysoki kortyzol) ⇒ mikrolunula lub zanik. 
3. Granica „mlecznej” keratyny może przesunąć się w kilkanaście dni (powstaje tylko 1-2 mm nowej płytki).
7. Źródła
– Scher RK, Daniel CR – _Nails: Diagnosis, Therapy, Surgery_ 
– Baran R, Dawber R – _Diseases of the Nails and their Management_ 
– Rubenstein R et al., JAAD 2003;48:506-512 
– Waniczek D., Derm Online J 2010;16(12)