Obłączki

[subzero]

Najważniejszy - i w zasadzie niemożliwy do odparcia - zarzut dotyczy tego, co dzieje się po podaniu leków antyretrowirusowych. Z reguły podaje się je, gdy poziom limfocytów CD4 spadnie w okolice 200. W pewnym momencie we krwi chorego po podaniu leków w ogóle nie wykrywa się wirusa. Nie ma go, albo jest go tak mało, że nie ma to znaczenia. W tym momencie w ciągu miesiąca, góra dwóch organizm powinien wyprodudować limfocyty CD4 do poziomu 1000 - tak się dzieje praktycznie zawsze, gdy ich poziom spada z przyczyn innych niż HIV. Zarazimy się wirusem np mononukleozy, który w ciągu miesiąca wybije nam CD4 tak, że z 1200 zostanie nam 200? Nie ma problemu, za parę miesięcy znowu mamy 1200. Ale nie w przypadku HIV / AIDS. Po praktycznie całkowitym zlikwidowaniu wirusa poziom CD4 nie rośnie, albo rośnie bardzo powoli - 100 w ciągu roku albo nawet jeszcze mniej.

Dlaczego poziom CD4 nie odbudowuje się szybko po terapii antyretrowirusowej?
To zjawisko zostało dobrze zbadane i jest tłumaczone przez kilka mechanizmów:

Zniszczenie niszy komórek macierzystych CD4:

HIV infekuje nie tylko dojrzałe limfocyty CD4, ale także komórki progenitorowe w szpiku kostnym oraz grasicy, które są odpowiedzialne za ich produkcję. To powoduje uszkodzenie mechanizmów regeneracyjnych układu odpornościowego (Zeng et al., 2012).
Przewlekły stan zapalny i aktywacja układu immunologicznego:

Mimo że terapia antyretrowirusowa (ART) hamuje replikację HIV, organizm nadal wykazuje przewlekły stan zapalny, który prowadzi do dalszego niszczenia CD4. Ten proces nazywany jest „immunologicznym starzeniem się” (Deeks et al., 2013).
Rezerwuar wirusa w układzie limfatycznym:

HIV nie jest całkowicie eliminowany z organizmu, nawet gdy nie jest wykrywany we krwi. Znajduje się w ukrytych rezerwuarach, takich jak węzły chłonne, gdzie może powodować dalszą destrukcję układu immunologicznego (Chun et al., 2015).
Wpływ wieku i czasu trwania infekcji:

Pacjenci, którzy byli zakażeni przez wiele lat przed rozpoczęciem terapii, mają trudniejszą regenerację CD4, ponieważ ich układ odpornościowy jest bardziej wyniszczony (Hunt et al., 2016).
Nie każda infekcja działa tak samo jak HIV:

W przypadku innych infekcji (np. mononukleozy), układ odpornościowy nie jest niszczony w tak fundamentalny sposób, jak przy HIV. Tam spadek CD4 jest tymczasowy i wynika głównie z aktywacji układu immunologicznego, a nie celowego atakowania tych komórek przez wirusa (Appay & Sauce, 2008).
Podsumowanie
HIV powoduje długotrwałe zmiany w układzie odpornościowym, które utrudniają odbudowę CD4, nawet po rozpoczęciu terapii ART. Uszkodzenie niszy komórek macierzystych, przewlekły stan zapalny i ukryte rezerwuary wirusa są głównymi czynnikami odpowiedzialnymi za ten efekt.